Het spoofing-wetsvoorstel dat nummerherkenning gaat veranderen

Bij spoofing verschijnt er een ander nummer op je scherm dan het nummer waarmee daadwerkelijk gebeld wordt. Een oplichter kan zo een vertrouwd Nederlands nummer tonen, soms zelfs het nummer van je eigen bank, terwijl het gesprek van elders komt.

De cijfers laten zien dat dit geen kleinschalig probleem is. Uit de officiële halfjaarcijfers van de Fraudehelpdesk blijkt dat het aantal meldingen via telefonische benadering in de eerste helft van 2025 met bijna 250 procent steeg ten opzichte van dezelfde periode een jaar eerder: van 5.151 naar 17.822 meldingen. Het totaal aantal fraudemeldingen, over alle vormen samen, groeide in diezelfde periode met 50 procent. Spoofing is daarbij vaak het middel dat dit mogelijk maakt: doordat slachtoffers een vertrouwd Nederlands nummer zien, nemen zij eerder op en gaan zij eerder mee in het verhaal van de beller.

Het gevolg reikt verder dan de directe slachtoffers. Mensen kunnen een telefoonnummer simpelweg niet meer vertrouwen, en dat wantrouwen raakt niet alleen oplichters. Het raakt elk bedrijf dat netjes en legitiem probeert te bellen. Internationaal onderzoek onder consumenten laat zien dat 86 procent een onbekend nummer gewoon laat overgaan, en dat bijna 60 procent daardoor belangrijke telefoontjes mist. Voor een bank of klantenservice die een klant probeert te bereiken, is dat gemiste omzet en gemiste service, niet alleen gemiste fraude.

Belangrijk om te weten: dit is niet de eerste poging. Het eerste plan dateert van eind 2020. In 2022 volgde een nieuwe versie die in consultatie ging. Daarna werd het zo ingrijpend gewijzigd dat er een hele nieuwe consultatieronde nodig was. Zes jaar wetgevingsgeschiedenis, en nog altijd geen wet.

Dat zegt vooral iets over hoe complex het onderwerp is. Nummerherkenning zit verweven in internationale VoIP-routing, in de manier waarop providers onderling gesprekken doorgeven, in wetgeving rond netneutraliteit en privacy die providers juist verbiedt om zomaar gesprekken te blokkeren op basis van een vermoeden. Dat het huidige kader voor nummerbeheer aan vernieuwing toe is, wordt breed erkend, ook door het kabinet zelf.

Of dit wetsvoorstel het wel gaat halen, is nog niet te zeggen. Een consultatieronde is geen wet, en de eerdere pogingen laten zien dat er onderweg nog het nodige kan veranderen.

Waar het wetsvoorstel de vervalsing van nummers probeert tegen te gaan, lost branded calling het vertrouwensprobleem van de andere kant op. In plaats van alleen fraude bestrijden, geeft het legitieme bellers juist een gezicht: naam, logo, soms een reden voor het gesprek, zichtbaar voordat iemand opneemt. Geverifieerd door de netwerkoperator zelf.

In de Verenigde Staten is dit via STIR/SHAKEN allang praktijk, het Amerikaanse verificatiesysteem dat controleert of een nummer echt is voordat het gesprek doorkomt. In Europa komt het nu ook, land voor land, provider voor provider. Voor Nederland zijn KPN, Odido en Vodafone momenteel bezig met de implementatie van geverifieerd en branded bellen. Een concreet product wordt hier verwacht in het eerste kwartaal van 2027.

Dat is precies de reden waarom deze twee ontwikkelingen elkaar raken. Een wet die spoofing bestrijdt, herstelt vertrouwen in het systeem als geheel. Branded calling herstelt vertrouwen in jouw specifieke telefoonnummer. Samen pakken ze hetzelfde probleem aan van twee kanten: het scherm dat nu alleen tien betekenisloze cijfers laat zien.

Q1 2027 klinkt ver weg, maar voorbereiding kost tijd. Breng eerst in kaart welke belstromen het meest last hebben van een lage opnamegraad. Klantenservice-terugbelacties zijn hier het duidelijkste voorbeeld: een klant vraagt om teruggebeld te worden, krijgt die belofte, en negeert het telefoontje omdat het nummer onbekend oogt. Werk daarnaast nu al aan een heldere afzenderidentiteit in je bestaande kanalen, zodat de overstap naar branded calling straks een uitbreiding is in plaats van een complete herinrichting. Welke provider in Nederland als eerste live gaat en onder welke voorwaarden, dat volgen wij op de voet, zodat jij dat niet zelf hoeft bij te houden.

Wij volgen deze ontwikkeling op de voet, van het wetsvoorstel tot de eerste concrete producten van Nederlandse providers. Wil je weten wat branded calling voor jouw belstromen kan betekenen, en hoe je je nu al voorbereidt op 2027? Lees meer in ons artikel Branded calling: het einde van het onbekende nummer, of neem contact met ons op.